ن : حميد
در دنیا ، مواردی که برای داوری پیش میآید برای اثبات و اعلام حکم
باید شاهدانی در دادگاه حاضر شوند و نسبت به آن شهادت دهند.
در قیامت نیز این اصل حاکم است البته نه به این عنوان که مسائل از منظر
خداوند مبهم است و با کمک شاهدان روشن می شود، بلکه به این عنوان
که هیچ جایی برای اعتراض باقی نمانده و گناهکار بداند که شاهدانی هم
هستند و نسبت به اعمال وی شهادت میدهند.
البته شهادت مختص به گناهکاران نیست ، بلکه نسبت به اعمال صالحان
نیز شهادت داده میشود.
و اما شاهدان اصلی روز قیامت :
۱- خدای متعال
اولین و بزرگترین شاهد قیامت، خداوند است. در قرآن آمده :
«اِنَّ اللهَ عَلى كُلِّ شَىءٍ شَهیِدٍ»(سوره حج، آیه17)؛
همانا خداوند بر همه چیز گواه است.
«اِنَّ اللهَ كانَ عَلَیكُم رَقیِباً»(سوره نساء، آیه1)؛
همانا خداوند مراقب شماست.
«و كانَ اللهُ بِكُلِّ شَىءٍ مُحِیطاً»(سوره نساء، آیه126)؛
خداوند بر هر چیز احاطه و حضور دارد.
2- شهادت انبیاء(علیهمالسلام)
خداوند در آیه ۴۱سوره مبارکه نسا خطاب به پیامبراکرم (ص) مىفرماید:
«وَ جِئنابِكَ عَلى هولاءِ شَهِیداً»؛ ما تو را در قیامت در حالى كه شاهد
و گواه مردم هستى، حاضر مىكنیم.
و در آیه ۸۹ سوره نحل هم آمده : «وَ یَومَ نَبعَثُ فِى كُلِّ اُمَّةٍ شَهِیداً
عَلَیهِم
مِن أنفُسِهِم وَ جِئنابِكَ شَهِیداً عَلى هولاء»(5)؛ روزى كه ازمیانهر قوم و امتى شاهدى از خودشان برمىانگیزیم و تو را شاهد
بر آنان.
3- شهادت امامان معصوم(علیهمالسلام)
در آیه ۱۴۳ سوره بقره تلاوت میکنیم: «وَ كَذلِكَ جَعَلناكُم اُمَّةً وَسَطاً لِتَكونوا
شُهداءَ عَلَى النّاسِ وَ یَكُونَ الرَّسُولُ عَلَیكُم شَهِیداً»(6)؛ و بدین گونه ما
شما را یك امت معتدل و میانه قرار دادیم تا شاهد بر مردم باشید و
رسول خدا هم بر شما شاهد باشد.
طبق نظر مفسرین مراد از امت ، تنها بعضى از افراد امت هستند كه شرایط
لازم براى شهادت بر اعمال تمام مردم را در دادگاه عدل الهى دارند، چنانكه
امام باقر(ع) فرمودند: آن امت وسط كه شاهدانند، فقط ما هستیم.
تفسیر صافى، ذیل آیه143 سوره بقره.
امام صادق(علیهالسلام) نیز پیرامون آیه «فَكَیفَ اِذا جِئنا مِن كُلِّ اُمَّةٍ بِشَهِیدٍ
وَ جِئنابِك عَلى هؤلاء شَهِیداً» فرمودند: در هر دوره و زمانى امامى هست
كه گواه و شاهد بر مردم است.
تفسیر صافى، ذیل آیه.
4- شهادت ملائکه
در آیه ۲۱ سوره ق آمده : «وَ جاءَت كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهیدٌ»
روز قیامت هر انسانى در پیشگاه عدل الهى حاضر مىشود، در
حالى که در كنار او هم فرشتهاى است كه او را به محشر سوق
مىدهد و همچنین فرشتهاى است كه شاهد كارهاى انجام شده
اوست. تفسیر المیزان، ج18، ص379.
5- شهادت زمین
قرآن کریم در این زمینه مىفرماید: «یَومَئِذٍ تُحَدِّثُ اَخبارَها»(سوره زلزال، آیه۴)
زمین در قیامت خبرهایش را بازگو مىكند.
البته شهادت زمین در آن روز مىتواند به دو صورت باشد:
الف: به وسیله وضع و نظامى است كه پیدا كرده است همانگونه كه ما به یكدیگر مىگوییم: چشم تو شهادت مىدهد كه دیشب نخوابیدی و رنگ تو گواه آن است كه ترسیدهاى و یا عصبانى و یا شاد شدهاى، زمین نیز در آن روز دچار زلزلهاى بسیار بزرگ مىشود و بعد از كنده شدن و به حركت درآمدن كوهها و به هم خوردن و قطعه قطعه شدن و سپس شن شدن آنها، با ما حرفها دارد. یعنى وضع و نظام آن روز به ما مطالبى را مىفهماند. همانند دایرههاى تنه درخت پس از بریده شدن كه به ما تاریخ و سن آن را نشان مىدهد و یا نوشتهاى كه مقدار اطلاعات و آگاهى نویسنده آن را به ما مىفهماند.بنابراین مراد از شهادت دادن زمین، گواهى اوضاع آن است نه گفتگو و كلام.
ب: خداوند با قدرت و اراده خود هر گوشهاى از آن را به سخن در مىآورد. همان قدرت و ارادهاى كه در دنیا عصاى بىجان موسى را به صورت اژدهایى بزرگ آن هم داراى چشم و دم و نیش در آورد.آن قدرتى كه در دنیا از مواد غذایى خاك، میوه و از میوه نطفه و سپس انسان به دنیا مىآورد و آن انسان پس از چندى حرف مىزند، در آن روز نیز این رشته طولانى را در هم مىپیچد و حركت كُند آن را به صورت یك حركت سریعالسیر در مىآورد و جمادات بىكلام، گوینده و ناآگاهان همه آگاه مىشوند.
نقل است رسول خدا(صلى الله علیه و آله) به هر منطقهاى كه وارد
مىشدند، دو ركعت نماز بجا مىآوردند و مىفرمودند:
روز قیامت این مكان بر نماز ما شهادت مىدهد.
(تفسیر المیزان، ج6، ص۳37)
:: موضوعات مرتبط: قبر و قيامت
