ن : حميد
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
یَومُ غَدیرِ خُمٍ اَفضَلُ اَعیادِ اُمَّتی
روز غدیر خم، بهترین و بالاترین عید امت من است.
در آن روز من به دستور پروردگارم، برادر خود علی بن ابی طالب را
راهنما (جانشین) برای امتم قرار دادم تا به وسیله او هدایت یابند و
همان روز خداوند دین خود را کامل و نعمت را بر جمیع امتم تمام کرد
و اسلام را (با ولا یتعهدیش) برای مردم پسندید.
جالب است بدانید از روز عید غدیر خم ( ۱۸ذی الحجه ) تا هفت روز بعد
از آن (۲۵ ذی الحجه) هفت فضیلت و کرامت برجسته (با اینکه فضائل
آن حضرت بی شمار است) در شأن حضرت علی (ع) به وقوع پیوسته
که مورد اتفاق شیعه و سنی می باشد که عبارتند از :
فضیلت یکم- ازدواج آسمانی
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
اِنّ اللهَ اَمَرنی اَن اُزَوِّجَ فاطِمةَ مِن علیٍّ
فاطمه یگانه گوهر عصمت زنان عالمیان، چون به سن بلوغ رسید،
اشراف قریش برای خواستگاری او از یکدیگر سبقت می گرفتند و
پیامبر(ص) در پاسخ همه می فرمود:«اختیار ازدواج فاطمه با خداست»
تا اینکه روزی حضرت علی (علیه السلام) با شرم و حیا به خانه پیامبر
آمد ، سر به زیر انداخت و گفت: ای رسول خدا! از خاطرم نمی رود که
مرا از کودکی به آداب خود تربیت نموده و همواره پشت و پناهم بوده اید،
اکنون می خواهم همسری اختیار کنم که تسکین قلبم باشد و به خدمت
شما رسیده ام تا از دخترتان فاطمه خواستگاری کنم.
پیامبر که چهره اش از شادی و مسرت می درخشید، فرمود: ای اباالحسن!
خداوند عقد شما را در آسمان بسته است پیش از آنکه در زمین شما را به
همسری هم درآورم.
مراسم عقد با کمال سادگی برگزار شد و درشب جمعه نوزدهم ذیحجه
سال دوم هجری، فضای خانه علی (علیه السلام) به نور زهرای اطهر،
روشن گردید و این دو دریای عصمت به هم پیوستند.
فضیلت دوم- خطبه خلافت
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
عَلیٌّ خَلیفَتی فیکُم فَاسمَعُوا له و اَطیعُوا
بعد از ۲۵ سال از رحلت پیغمبر ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) سرانجام
مردم با نگرشی روشن از هر سو برای بیعت به جانب اسوة حق و عدالت
حضرت علی (علیه السلام) شتافتند و با اجتماع شورانگیز و بی نظیر در
مسجد مدینه شاهد خطبة خلافت آن حضرت بودند که چنین آغاز فرمود:
« ذِمَّتی بِما اَقُولُ رَهینَةٌ وَ اَنَا به زَعیمٌ... »
این خطبه معجزه آسا، به گفته ادیب توانا و عالم ربانی سید رضی (ره) در
مرتبه ای از بالندگی و فن سخنوری است که زبانها از وصف آن عاجز و
هیچ کس به عمق آن، دست یازی ندارد.
ویژگیهای این خطبه:
۱. لزوم شایستگی کامل برای احراز مقام خلافت.
۲. تحکیم وحدت و پرهیز از تفرقه و اختلاف.
۳. سفارش به تقوا و دوری از گناه و معصیت.
۴. رعایت قوانین اسلام، در پرتو قرآن و سنت پیامبر (ص ).
۵. شناساندن اهل بیت پیامبر اکرم (ص) امتیازات آنان بردیگران.
تاریخ ایراد این خطبه را سیره نویسان در سال ۳۵ هجری، یک یا دو روز پس
از قتل عثمان، نقل کرده اند که مقارن با بیستم ذی حجه می باشد.
فضیلت سوم- بخشش انگشتری
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
عَلیٌّ وَلیّکُم مِن بَعدی
با نزول آیه ولایت حضرت علی (علیه السلام) به عنوان ولی و سرپرست
مسلمین معرفی گردید. سبب نزول این آیه را، مفسرین چنین گفته اند:
روزی مستمندی به هنگام نماز ظهر در مسجد پیغمبر اظهار احتیاج کرد و
چون پاسخی نشنید گفت: بارالها شاهد باش که کسی از یاران پیامبرت،
مرا کمک نکرد. ناگهان حضرت علی (علیه السلام) در رکوع نماز با اشاره،
او را به جانب خود فرا خواند و انگشتری گرانبهای خویش را به او بخشید.
پیامبر اکرم (صلی ا... علیه و آله و سلم) که نظاره گر این صحنه بود،فرمود
خداوندا! همچنان که برای موسی، وزیر و یاوری برگزیدی، برای من وزیری
و یاوری انتخاب کن تا پشتیبانم باشد که بی درنگ این آیه بر پیامبر اکرم
(ص) نازل گشت:
اِنّما وَلیِّکُم اللهُ و رَسُولُه و الّذینَ امَنوا الّذینَ یُقیمُونَ الصّلاةَ
و یُؤتُونَ الزَّکاةَ و هُم راکِعُونَ
« فقط ولیّ و سرپرست شما، خدا و رسول و کسانی می باشند
که ایمان به خدا آورده و در رکوع صدقه (انگشتری) می دهند»
مورّخان، این فضیلت را در ۲۱ ذی حجه نوشته اند.
فضیلت چهارم- حدیث بساط
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
مَن اَرادَ ... وَ اِلی سُلَیمانَ ... فَلیَنظُر اِلی علیٍّ
معجزة سیر فضایی حضرت علی (علیه السلام) (چون سلیمان پیغمبر) با
جمعی از مدینه تا شام و مکالمه با اصحاب کهف را انس بن مالک، چنین
می گوید:
ما به دستور پیامبر (صلی ا... علیه و آله و سلم) همراه با علی (ع)
در بساطی گرد آمدیم، بساطی که به فرمان علی (علیه السلام)، شبانه
ازمدینه، چون ابر در آسمان به پرواز درآمد و در کنار غاری به زمین نشست.
شگفت زده پرسیدیم به کجا آمده ایم؟ فرمود: این جایگاه اصحاب کهف و
رقیم است، برخیزید و به برادران خود سلام کنید. ما همه سلام نمودیم اما
جوابی نشنیدیم، تا اینکه نوبت به آن حضرت رسید، برخاست و سلام کرد،
که ناگهان از درون غار سلامی با کمال تحیت و احترام بر او فرستاده شد.
پرسیدیم چگونه سلام ما را بی جواب گذاشتند؟ خطاب آمد: ای اباالحسن!
ما مأموریم تنها به پیامبر و وصیّ او پاسخ دهیم... دیری نگذشت که در
بساط نشستیم و به مدینه برگشتیم و نماز صبح را با پیامبر در مسجد به
جا آوردیم. وقوع این معجزه را مورخان، در شامگاه ۲۳ ذی حجه آورده اند.
فضیلت پنجم- عقد اُخوّت
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
یا علی! اَنتَ اَخی و اَنَا اَخُوک
به هنگام نزول آیة « اِنّما المُؤمنُونَ اِخوَةٌ » (حجرات/10)، پیامبر، جمعی
از مهاجرین و انصار را بنابر منزلتی که داشتند، با یکدیگر برادر قرار داد و در
پایان، حضرت علی (علیه السلام) را به برادری خود برگزید و دست او را به
نشانة این افتخار، بلند نمود و دو بار فرمود:
« هذا اَخی فی الدُّنیا و الآخِرَةِ »
« این ( علی ) برادر من است در دنیا و آخرت »
روز ایجاد عقد اخوت را مورخان در سال اول هجری در ۲۴ ذی حجه ذکر
کرده اند.
فضیلت ششم- آیه مباهله
پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
مباهله، به معنای نفرین و درخواست عذاب الهی برای گروه باطل است.
در شأن نزول آیة مباهله، گفته اند:چون نصارای نجران از قبول اسلام سر باز
زدند، خداوند به پیامبرش فرمود:
« قُل تَعالَوا نَدعُ اَبنائَنا و اَبنائَکُم و نِسائَنا و نِسائکُم و اَنفُسَنا
و اَنفُسَکُم »
( آل عمران / 59 )
بگو (ای پیامبر) بیایید تا فرزندان و زنان و جانهایمان را (علیه یکدیگر به
نفرین) بخوانیم. در تفسیر ثعلبی آمده: رسول خدا (ص)در روز مباهله،
در حالی که حسین شیرخواره را به سینه چسبانیده و دست حسن را
در دست گرفته و علی و فاطمه به دنبال آن حضرت در حرکت بودند، به
این عرصه پیکار حقّ و باطی حاضر شد. آنگاه فرمود: آیا ایمان می آورید،
یا نابودی شما را از خدا بخواهم؟
اسقف نجران به نصارا گفت: من کسانی را در این مباهله می بینم که اگر
از خدا بخواهند کوهها را از جا بَر کَند، بر آورده می سازد؛ و اگر مباهله
کنیم، همه هلاک می شویم و در روی زمین، جز مسلمانان، کسی باقی
نمی ماند و پس از تسلیم، راضی به پرداخت جزیه ( دو هزار حُلّة قیمتی )
در سال شدند.
جریان مباهله که قرآن کریم، حضرت علی (علیه السلام) را نفس و جان
پیغمبر (صلی ا... علیه و آله و سلم) معرفی می کند در ۲۴ ذی حجه،
صورت گرفته است.
فضیلت هفتم- نزول سوره هل اتی
جبرئیل به پیامبر اکرم ( صلی ا... علیه و آله و سلم ) فرمودند:
هَنّاک اللهُ فی اَهلِ بَیتِک
در شأن نزول سورة هل اتی، نوشته اند: چون حسنین بیمار شدند،
امیر المؤمنین علی (علیه السلام) برای بهبودی آنان نذر کردند که سه
روز پی در پی روزه بدارد. حضرت زهرا و فرزندان هم به پیروی از آن حضرت
چنین نذری نمودند و در روز اول و دوم و سوم به هنگام افطار،اصل غذای
خود را به سائِل ( فقیر و یتیم و اسیر ) بخشیدند و فقط با آب افطار کردند.
خداوند پیامبرش را از این فضیلت بزرگ آگاه ساخت و او را به وجود چنین
اهل بیتی تبریک گفت و سورة هل اتی را در شأن پر برکت آن امام همام
نازل کرد.
وَ یُطعِمُونَ الطّعامَ عَلی حُبِّه مِسکیناً وَ یَتیماً وَ اَسیراً.
اکثر سیره نویسان، تاریخ نزول این سوره را روز 25 ذی حجه می دانند.
البته فضایل امیرالمومنین (ع) بی شمار است ، او تنها کسی است که
در داخل خانه خدا به دنیا آمده و در محراب خانه خدا شربت شهادت
نوشیده و پس از پیامبر بزرگوار اسلام(ص) ، احدی به مقام و منزلت
علی(ع) نبوده و نخواهد رسید.
:: موضوعات مرتبط: اهلبیت (ع)
