ن : حميد
شهر قم تا قبل از اسلام به صورت چند قلعه بوده که عده ای زرتشتی و یهودی
در آن زندگی می کردند . در اوایل قرن اول و در سال ۲۳ هجری شهر قم توسط
لشکر اسلام فتح گردید و رفت و آمد مسلمانان عرب به قم آغاز شد.
با آمدن اشعری ها (که شیعه بوده اند) کم کم این سرزمین توسعه یافت و به
این ترتیب ارتباط شیعیان خالص علوی با قم برقرار شده و مامن شیعیان گردید.
از آن زمان مردم قم به مذهب اهل بیت علیهم السلام علاقه خاصی پیدا کرده
و به همین جهت همواره مورد بی مهری خلفای حاکم و ستمگر عصر خود بودند.
شهر قم قبل از ورود حضرت معصومه (س) از آبادانی ظاهری بی بهره بود و
اهالی شیعی مذهب آن در اثر بی توجهی حاکمان مورد آزار و اذیت بودند ،
اما از لحاظ ایمان و اعتقاد مذهبی، این شهر بهترین فضای معنوی را داشته
و زمینه پذیرش اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و یاران با وفای ايشان
در این منطقه کاملا فراهم بود.
به همین جهت امامان معصوم علیهم السلام در مناسبتهای مختلف شهر
قم و اهالی آن را مورد عنایت قرار داده و عبارات زیبایی را که حاکی از
علاقه مندی آن بزرگواران به این خطه ایران بود، بیان می کردند حتی گاهی
ائمه اطهار علیهم السلام با فرستادن تحفه ها و هدایایی اهل قم را مفتخر
می ساختند از جمله میتوان به زکریا بن ادریس و زکریا بن آدم و عیسی
بن عبدالله و چند نفر دیگر اشاره نمود که به افتخار اخذ هدایای ارزشمندی
همچون انگشتری و جامه و کفن از دست مبارک ائمه هدی علیهم السلام
نائل شدند.
برخی روایات درباره قم :
۱- سلام بر اهل قم
امام صادق (ع) روزی با اشاره به عیسی بن عبدالله قمی فرمود:
«سلام بر مردم قم! خداوند شهرهای آنان را با باران سیراب کند و برکتها
را بر آنان نازل کند و بدیهای آنان را به خوبی مبدل گرداند. آنها اهل رکوع و
سجود و قیام و قعودند. آنان فقیه و دانشمند و اهل درک حقایق و روایت و
عبادت نیکو هستند»
بحارالانوار، ج57، ص217; مستدرک سفینة البحار، ج8، ص598
۲- راهی به سوی بهشت
صفوان بن یحیی کوفی می گوید:
روزی در حضور امام رضا علیه السلام نشسته بودم که از شهر قم و
اهالی آن سخن به میان آمد و اینکه آنان در زمان ظهور حضرت ولیعصر
علیه السلام به سوی آن بزرگوار میل خواهند کرد. در این لحظه امام
هشتم علیه السلام به اهل قم درود فرستاده و فرمود: «خداوند از آنان
خشنود باشد، سپس فرمود: همانا بهشت دارای هشت در است که
یکی از آن درها مخصوص مردم قم است. آنان شیعیان برگزیده ما در میان
سایر شهرها هستند. خداوند ولایت و محبت ما [اهل بیت] را با طینت آنان
عجین کرده است.»
بحار الانوار، ج 57، ص 216
۳- پایگاه یاران مهدی علیه السلام
عفان بصری میگوید:
روزی امام صادق علیه السلام به من فرمود: « آیا میدانی چرا شهر قم
را «قم» نامیده اند؟ عرض کردم: خدا و پیغمبرش و شما آگاه ترید.
امام فرمود: قم نامیده شده است برای اینکه اهل آن با قائم آل محمد
صلی الله علیه و آله همراه میشوند و با او قیام نموده و بر او استقامت
می ورزند و او را یاری میرسانند.»
بحارالانوار، ج 57، ص 216 و معجم احادیث المهدی علیه السلام، ج 3، ص 474
۴- شهر قم در قرآن و وعده پیروزی بر اسرائیل
پیشوای ششم روزی با یاران خود نشسته و قرآن تلاوت میکرد تا
به این آیه رسید: «فاذا جاء وعد اولیهما بعثنا علیکم عبادا لنا اولی
باس شدید فجاسوا خلال الدیار و کان وعدا مفعولا»; «[ای بنی اسرائیل!]
پس هنگامی که وعده [تحقق] نخستین آن دو فرا رسد، بندگانی از خود را که
سخت نیرومندند بر شما میگماریم; تا میان خانه ها [یتان] به جست و جو
در آیند، و این تهدید تحقق یافتنی است.»
یاران امام در این لحظه پرسیدند: « جانمان به فدای تو، این گروه چه کسانی
هستند؟ امام صادق علیه السلام سه بار فرمود:
به خدا سوگند! آنان اهل قم هستند.»
بحارالانوار، ج۵۷، ص۲۱۶
۵- پناهگاه فرزندان حضرت زهرا علیها السلام
امام جعفر صادق علیه السلام فرمود: «هرگاه [در تنگناهای زندگی
قرار گرفتید و] بلاها و مصیبتها به شما روی آورد، به سوی قم بروید;
چون آنجا پناهگاه فرزندان فاطمه علیها السلام است.»
بحارالانوار، ج۵۷، ص۲۱۵
۶- اگر مردم قم...
امام صادق علیه السلام فرمود: « خاک قم مقدس است و ساکنان
آن از ما اهل بیت هستند و ما هم از آنهائیم، هیچ حاکم ستمگری به
آنها قصد سوء نمیکند مگر اینکه خداوند در عذاب او تعجیل میفرماید.
البته به شرط آنکه [اهل قم] به برادران خود خیانت نکنند (و احوال
خود را تغییر ندهند)، زیرا در آن صورت خداوند متعال ستمگران بیدادگر
را بر آنان مسلط خواهد کرد.»
7- آشیانه اهل بیت (ع)
امام موسی بن جعفر (ع) فرمود:
قم آشیانه آل محمد(ص) و جایگاه شیعیان آل محمد(ص) است.
:: موضوعات مرتبط: ناگفته های تاریخی
